دکتر شهرام صادقی

پاپوشی برای کودکان

دکتر شهرام صادقی، متخصص طب فیزیکی

سیب سبز خردادِ ۹۰

بحث در مورد کفش کودکان از آن دست بحث‌هایی است که اظهار نظرهای درست و نادرست بسیار زیادی در موردش می‌شود. اگر شما هم فرزند کوچکی در خانه دارید و نمی‌دانید که باید هنگام خرید کفش برای او به چه نکاتی توجه داشته باشید، بهتر است که پرسش و پاسخ‌های این مقاله را تا انتها بخوانید.

بچه‌ها بدون کفش زودتر راه می‌افتند یا با کفش؟

تحقیقات نشان داده‌اند که هرچه بچه‌ها بیشتر پابرهنه بمانند، زودتر هم راه می‌افتند! حتی خیلی از متخصصان می‌گویند که برای بچه‌هایی هم راه می‌روند باید فقط بیرون از منزل و آن هم برای محافظت از پایشان کفش پوشید. شاید برایتان جالب باشد که بدانید بر اساس پژوهش جدیدی که در هندوستان انجام شده است، پژوهشگران، قبیله‌ای را مورد بررسی قرار داده‌اند که در آن بچه‌ها تا سن 17 یا حتی 20 سالگی هم کفش نمی‌پوشیدند و ثابت شد که مشکلات مربوط به پا مانند صافی کف پا یا انحراف انگشت شست پا در این کودکان بسیار کمتر از کودکان آمریکایی یا اروپایی است که از سنین خیلی پایین کفش می‌پوشند. بنا بر این تحقیق، متخصصان اعلام کردند که پا در مسیر خودش، خیلی خوب و بدون دردسر رشد می‌کند و مشکلی برایش پیش نمی‌آید و بیشتر مشکلات مربوط به پا در کودکان به نوع کفش آنها برمی‌گردد.

بچه‌ها از چه سنی به کفش نیاز دارند؟

خیلی از والدین پیش از اینکه فرزندشان راه بیفتد، برایش کفش می‌پوشند تا او راحت‌تر و شاید زودتر راه رفتن را شروع کند. اما بهتر است بدانید که بر اساس توصیه آکادمی طب اطفال آمریکا، بچه‌ها تا زمانی که قدم‌های اولشان را برنداشته‌اند و به اصطلاح، راه نیفتاده‌اند، نیاز به پوشیدن کفش ندارند. یعنی شما باید برای کودک نوپایتان، تا وقتی که در خانه است، فقط و فقط جورابی با کفی مناسب که روی سنگ و سرامیک سر نمی‌خورد، بخرید و تنها بیرون از منزل برای او کفش بپوشید. به طور کلی، کفش‌ها فقط برای محافظت از پای ما هستند و هیچ کفشی نمی‌تواند باعث تسریع در راه رفتن بچه‌ها شود. به علاوه، حتی اگر شما کفش مناسبی را برای فرزندتان انتخاب نکنید، ممکن است باعث ایجاد مشکل در راه رفتن او هم بشوید.

کفش طبی بهتر است یا ساده؟

خیلی وقت‌ها، والدین از سر دلسوزی فرزند خود را که مشکلی در راه رفتن دارد، پیش افراد غیر متخصص می‌برند و آنها هم برای بچه‌ها پوشیدن کفش‌های طبی را تجویز می‌کنند تا به این ترتیب مشکل راه رفتن آنها را حل کنند. در صورتی‌ که اصلا اینطور نیست. بهتر است همین‌جا خیالتان را راحت کنم که مشکل راه رفتن بچه‌ها با کفش طبی و غیر طبی حل نمی‌شود و همان طور که گفتم، کفش‌ها فقط برای محافظت از پای ما هستند و هیچ قانونی وجود ندارد که بگوید کفش طبی می‌تواند به بچه‌ها راه رفتن را یاد بدهد یا طرز راه رفتن آنها را درست کند!

کفش چرم بهتر است یا پارچه‌ای؟

بهترین جنس کفشی که برای بچه‌های نوپا تا دبستانی و حتی بزرگ‌تر وجود دارد، جنس چرم است. چون کفش‌هایی با جنس‌ چرم، انعطاف‌پذیر و قابل شست‌وشو هستند و معمولا بچه‌ها در آنها احساس راحتی می‌کنند. البته باید هنگام خرید به تخت یا زیر کفش هم نگاهی بیندازید تا مطمئن شوید که تخت آن صاف نیست و بچه با پوشیدن آن سر نمی‌خورد. کفش‌هایی با جنس پلاستیکی یا حتی پارچه‌ای، اگر از مارک‌های معروف هم باشند، به درد بچه‌ها نمی‌خورند. چون هم تمیز کردنشان سخت است و هم پای بچه‌ها در آنها احساس راحتی نمی‌کند. کفش چرمی باید به قدری انعطاف‌پذیر باشد که شکل پای بچه را به خود بگیرد. کفشی که پای بچه شکل خود را به آن بگیرد، اصلا مناسب و قابل توصیه نیست. بنابراین بهتر است که خانواده‌ها به جای هزینه کردن برای خرید کفش‌های مارک‌دار گران قیمت، یک کفش چرمی سبک و راحت و مناسب را برای فرزندشان انتخاب کنند و خیلی در قید و بند مارک و ظاهر کفش نباشند.

کفش پاشنه‌دار بهتر است یا بدون پاشنه؟

کفش بچه‌ها تا سن 4 یا 5 سالگی باید بدون پاشنه باشد. برخی از خانواده‌هایی که دختربچه دارند، حتما خوب می‌دانند که فرزند آنها از کودکی عاشق پوشیدن کفش‌های پاشنه‌دار است. توصیه من به این خانواده‌ها این است که تا جایی که می‌توانند از خریدن یا پوشیدن کفش‌های پاشنه‌دار برای بچه‌ها حتی تا سن دبستان هم خودداری کنند. چون بچه‌های این سنی تعادل چندانی در راه رفتن ندارند و ممکن است خیلی راحت پاشنه کفش‌شان بلغزد و آنها به زمین بیفتند و کار دست خودشان و شما بدهند.

کفش ساق‌دار بهتر است یا بدون ساق؟

برخی از افراد بر این باورند که پوشیدن کفش‌های ساق‌دار برای بچه‌ها بهتر است و چنین کفش‌هایی باعث جلوگیری از پیچ خوردن مچ پای آنها می‌شود. مساله پیچ خوردن یا نخوردن پای بچه‌ها در اثر پوشیدن کفش ساق‌دار یا ساده، یک ادعای جنجالی است که در نگاه اول خیلی هم منطقی به نظر می‌رسد. اما حقیقت چیز دیگری است. وقتی که بچه کفش ساق‌دار نپوشد، خودش سعی می‌کند که بیشتر تعادلش را حفظ کند و به این ترتیب، عضلاتش قوی‌تر می‌شود و امکان بر هم خوردن تعادل او هنگام راه رفتن و پیچ خوردن پایش هم کمتر می‌شود. ولی اگر همیشه کفش ساق‌دار پای بچه باشد، او هیچ‌وقت حفظ تعادل خودش موقع راه رفتن را یاد نمی‌گیرد. شاید بتوان گفت همانطور که بچه تا زمین نخورد، راه رفتن یاد نمی‌گیرد، تا کفش ساده هم نپوشد، برقرار کردن تعادلش هنگام راه رفتن را بلد نمی‌شود! از طرف دیگر، پای بچه وقتی پیچ می‌خورد که یک نیروی اضافه به آن وارد شود و او نتواند تعادلش را حفظ کند. حالا اگر ما کفش ساق‌دار برای فرزندمان بپوشیم، این نیروی اضافی به زانوی او وارد می‌شود و ممکن است در درازمدت مشکلات بسیار بزرگ‌تری را برای زانوان او پیش بیاورد. در صورتی که اگر کفش ساده پای بچه باشد، شاید او بتواند به هر ترتیب تعادلش را حفظ کند و اینطوری آسیبی به مچ یا زانویش هم نرسد.

کفش بندی بهتر است یا چسبی؟

همیشه به والدین توصیه می‌شود که تا پیش از سن 4 سالگی، برای راحتی خودشان هم که شده برای فرزندشان کفش چسب‌دار بخرند اما بهتر است که بعد از سن 4 سالگی برای فرزندتان کفش بنددار تهیه کنید و مسولیت بستن بند کفش را هم به خودش بسپارید تا او مهارت‌های لازم را در سن رشد یاد بگیرد. فقط حواستان به بستن بند کفش‌های او باشد تا یک وقت در این کار سهل‌انگاری نکند و بندهای باز، باعث زمین خوردن و آسیب دیدن او نشوند.

چند وقت یکبار کفش بچه را عوض کنیم؟

گاهی والدین در تعویض و نو کردن کفش بچه‌ها خیلی افراط می‌کنند و می‌گویند که به خاطر رشد بچه‌ها باید ماهی یکبار کفش آنها را عوض کنند. اما بهتر است بدانید که شما باید تا 3 سالگی، هر 3 ماه یکبار برای فرزندتان کفش تازه بخرید و بعد از 3 سالگی که سرعت رشد کمتر می‌شود، این کار را دیر به دیرتر انجام دهید. بهتر است بدانید که پا از 3 قسمت پای خلفی (پاشنه)، وسط پا و جلوی پا (سینه و پنجه) تشکیل شده است و امکان دارد به نظر شما فرزندتان تا سن 3 سالگی پنجه‌های پهنی داشته باشد ولی از 3 و نیم سالگی به بعد، شکل پایش متعادل‌تر شود. آن وقت کفشی که شما با یک مارک خاص، 6 ماه پیش برای او خریده بودید و حالا هم دوباره همان مارک را می‌خرید برایش مناسب نباشد و شما فکر کنید که مشکل از آن مارک خاص کفش است. در حالیکه ممکن است رشد پای فرزند شما نامتعادل باشد و شما به جای مراجعه به متخصص، مدام مارک و مدل کفش بچه را عوض کنید. در ضمن، خریدن کفش از حراجی‌ها برای 6 ماه یا یکسال بعد بچه‌ها کار چندان درستی نیست چون پای بچه‌های زیر 3 سال، رشد منطقی ندارد اما شاید این کار بعد از 4 سالگی که پا رشد متعادل و یکنواختی پیدا می‌کند، مشکل چندانی را برایتان پیش نیاورد.

فرق کفه و تخت کفش چیست؟

متاسفانه خیلی‌ها کفه و تخت کفش را با هم اشتباه می‌گیرند و بنابراین نمی‌توانند به توصیه‌های خرید کفش برای خود و فرزندشان درست عمل کنند. بهتر است بدانید که کفه کفش، همان‌ جایی از کفش است که در داخل آن قرار دارد و پای ما در مجاورت آن قرار می‌گیرد. کفی کفش بچه‌ها و حتی بزرگ‌ترها باید کاملا نرم و راحت باشد و نیازی به قوس‌دار بودن کفی کفش بچه‌ها نیست. ضمن اینکه لزومی هم ندارد که کفی کفش به صورت کامپیوتری طراحی شده باشد. از طرف دیگر، تخت کفش که با زمین و آسفالت خیابان در تماس است، باید برخلاف کفه آن، کاملا سفت و محکم باشد و از پای بچه‌ها در برابر سنگریزه‌ها، میخ، فرورفتگی یا برآمدگی‌های خیابان محافظت کند و طوری طراحی شده باشد که در برف و باران و سطوح لغزنده لیز نخورد.

آیا صندل برای بچه‌ها مناسب است؟

تا کنون که تحقیق یا پژوهش علمی و خاصی درباره ضرر داشتن پوشیدن کفش‌های صندل و باز برای بچه‌ها صورت نگرفته است و به نظر نمی‌رسد که پوشیدن چنین کفش‌هایی برای بچه‌ها ضرر داشته باشد. اما والدینی که کفش صندل پای کودکشان می‌کنند باید حواسشان به 2 نکته مهم باشد. اول اینکه ممکن است کفش صندل بدون جوراب باعث ایجاد خراشیدگی پای فرزندشان در اثر برخورد با زمین و سنگریزه‌ها شود و دوم اینکه امکان لیز خوردن پای بچه‌ها در حالی که صندل را با جوراب می‌پوشند، بیشتر از وقتی است که کفش‌های پوشیده را با جوراب به پا می‌کنند.

برای خرید کفش به حرف فروشنده اعتماد کنیم؟

حتما برایتان پیش آمده که وقتی می‌خواهید برای فرزندتان کفش بخرید، او می‌گوید که کفش برایش کمی تنگ است اما فروشنده ادعا می‌کند که این کفش بعد از مدتی جا باز خواهد کرد. در چنین مواردی شما باید به حرف فرزندتان اعتماد کنید. چون قانونی برای باز شدن کفش وجود ندارد و کفش باید از همان روز اول در پای فرزند شما راحت باشد. البته در برخی از کشورهای خارجی، دستگاهی وجود دارد که وقتی بچه‌ها پایشان را روی آن می‌گذارند، دستگاه اندازه پایشان را محاسبه و کفشی با سایز مناسب را به آنها پیشنهاد می‌کند اما متاسفانه چنین امکاناتی در کشور ما وجود ندارد.

برای بچه‌های بی‌زبان چطور کفش بخریم؟!

مشکل خریدن کفش برای بچه‌هایی که نمی‌توانند حرف بزنند و بگویند که پایشان در کفش احساس راحتی می‌کند یا نه، برای خیلی‌ها مشکل بزرگی است. اما دانستن یک نکته ظریف و البته ساده می‌تواند در این زمینه به شما کمک بسیار بزرگی بکند. شما می‌توانید پاشنه پای فرزند خود را کاملا به عقب کفش بچسبانید و انگشت خود را روی قسمت جلویی کفش فشار دهید، اگر جلوی کفش به اندازه پهنای یک انگشت شما جا داشت، یعنی اینکه شما کفش مناسبی را برای فرزندتان انتخاب کرده‌اید. این آزمایش برای بچه‌های کمی بزرگ‌تر،‌ مثلا 7-8 ساله هم جواب می‌دهد.

آیا بد گذاشتن پاها باعث دفرمیتی زانوی بچه‌ها می‌شود؟

تا کنون تحقیقی در مورد اینکه آیا بد گذاشتن پاها در دفرمیتی زانو‌ی بچه‌ها تاثیری دارد یا نه، هنوز انجام نشده است. اما تحقیق برعکسی در این زمینه انجام شده و محققان به این نتیجه رسیده‌اند که پوشیدن کفش‌های طبی در درمان بچه‌هایی که زانوی پرانتزی یا ضربدری دارند، تاثیر چندانی ندارد و وارد کردن نیروی خلاف جهت به زانوی پرانتزی و ضربدری کمکی به رفع مشکل بچه‌ها نمي‌کند.

آیا باید به دستگاه‌های اسکن پا برای تعیین سایز کفش‌ بچه‌ها اعتماد کرد؟

به تازگی دستگاه‌هایی به کشور وارد شده‌اند که می‌توانند پای بچه‌ها را از همه نظر به صورت کامپیوتری اسکن کنند و بگویند که دقیقا چه سایز کفشی برای بچه‌ها مناسب است. متاسفانه باید بگویم که این کار کاملا بی‌فایده است و تنها باعث اضافه شدن یک هزینه بیخود برای خانواده‌ها می‌شود. به دلیل اینکه اولا بیشتر کسانی که این کار را می‌کنند،‌ اصلا سررشته‌ای از آن ندارند و حتی تکنسین هم نیستند. و دوما اینکه تا 2 یا 3 ماه پیش، اصلا دستگاهی برای ساخت کفش مناسب برای پاهای اسکن‌شده بچه‌ها وجود نداشت و افرادی که پای بچه‌ها اسکن می‌کردند، به صورت دستی کار ساخت کفش را انجام می‌دادند و این کار ارزش اسکن را عملا از بین می‌برد. از طرف دیگر هم فقط 2 تا 3 ماه است که دستگاه مخصوص ساخت کفش آن هم به صورت بسیار محدود وارد کشور شده است و در هیچ یک از منابع علمی به تولید کفش‌هایی با دقت میلی‌متری اصلا اشاره‌ای نشده است. حتی متخصصان می‌گویند که کوتاه و بلندی نیم سانتی‌متری پاها هم نمی‌تواند مشکل خاصی را ایجاد کند و اصلا نیاز به درمان ندارد، چه برسد به اینکه ما بخواهیم اختلاف 1 میلی‌متری پاهای بچه‌ها در نظر بگیریم و برای آن کفش مخصوص تهیه و پای آنها کنیم!

کفش طبی را از کجا بخریم؟

ممکن است که پزشک به هر دلیلی برای فرزند شما پوشیدن کفش‌های طبی را لازم دانسته باشد. پس اگر می‌خواهید کفش طبی بخرید، باید حتما به مراکز ارتوپدی فنی یا هلال احمر برای خرید این کفش‌ها مراجعه کنید.

صافی کف پا در اطفال چیست؟

صافی کف پا یعنی عدم وجود قوس طولی در کف پا، البته در حالت ایستاده. این وضعیت یکی از علل شایع مراجعه بیماران به پزشک است و جالب است بدانید که در مورد اینکه چه قوسی طبیعی است بین پزشکان اختلاف نظر وجود دارد! به عبارت دیگر، ممکن است به نظر یکی از پزشکان،     کف پای فرزند شما صاف باشد ولی به نظر پزشک دیگری این صافی در حد نرمال باشد! البته نگران نباشید، با توضیحاتی که در قسمت‌های بعدی خواهد آمد، مشخص می‌شود که این اختلاف نظر چندان هم مهم نیست.

در دوره نوزادی و شیرخوارگی، به علت وجود چربی زیاد در پا، قوس کف پا قابل مشاهده نیست. به تدریج که این چربی کاهش می‌یابد، قوس کف پا نیز خودش را نشان می‌دهد، به عبارت ساده‌تر تا حدود 2 سالگی قوسی در کف پای فرزندتان نخواهید دید ولی به تدریج و با افزایش سن، قوس کف پا پدیدار می‌شود.

عاقبت صافی کف پا چیست؟

در حقیقت باید بگوییم که اطلاعات کافی در این زمینه وجود ندارد ولی تحقیقات موجود نشان می‌دهد که بر خلاف تصور عموم، صافی کف پا یک بیماری خطرناک و عارضه‌دار تلقی نمی‌شود. به عنوان مثال در کانادا، مطالعه‌ای که روی 3600 سرباز انجام گرفت، نشان داد که صافی پا مشکل  خاصی ایجاد نکرده است. عقیده رایج دیگری که بین مردم وجود دارد، این است که تصور می‌شود صافی کف پا سبب انحراف انگشت شست می‌شود (Hallux valgus       هالوکس والگوس)، البته بد نیست بدانید تحقیقی که در انگلستان انجام گرفت، این فرضیه را رد کرد!

روش معاینه چگونه است؟ ‌

کف پای صاف برحسب نتایج معاینه، از نظر درد و انعطاف پذیری تقسیم بندی می‌شود (کف پای صاف دردناک، کف پای صاف بدون درد، کف پای صاف انعطاف پذیر و کف پای صاف بدون انعطاف) در هنگام معاینه این بیماران باید سنی که کودک شروع به راه رفتن کرده است و نیز به سابقه بیماری در خانواده دقت شود. خصوصـا سابقه وجود بزرگسالان دارای صافی کف پای دردناک در کودکان قابل تامل است.

باید از کودک در مورد اینکه آیا درد پای وی مانع از انجام فعالیت‌های ورزشی می‌شود یا نه، سوال کرد. همچنین در مورد پیچ خوردگی مکرر مچ پا نیز باید اطلاعات کامل ثبت شود چرا که وجود این علامت می‌تواند بیانگر یک اختلال استخوانی به نام transal coalition       باشد.

معاینه باید به صورت کامل و از لگن تا مچ پا انجام شود. نکته مهمی که بهتر است به آن اشاره کنم این است که از نظر پزشکی، قوس پا در وضعیت ایستاده مورد بررسی قرار می‌گیرد. بیشتر افراد وقتی نشسته‌اند و روی پای آنها وزنی وارد نمی‌شود، قوس پای ظاهرا عادی دارند ولی وقتی می‌ایستند و وزنشان روی پا آنها وارد می‌شود، قوس کف پای آنها صاف می‌شود.

گاهی کوتاهی تاندون آشیل سبب می‌شود که کف پای فرزند شما صاف به نظر برسد. معاینه دقیق پزشک، می‌تواند این عارضه را معلوم کند.

درمان صافی کف پا چیست؟

درمان‌های مختلفی برای صافی کف پا وجود دارند ولی جالب است بدانید که اکثر آنها علمی نیستند و بر پایه تجربیات یا نظرات شخصی قرار دارند و تحقیقات علمی معتبری برای اثبات اثربخشی آنها وجود ندارد.

در دانشگاه تگزاس یک تحقیق جالب انجام شد، به این صورت که کودکان دچار صافی کف پا به 3 گروه تقسیم شدند، به یک گروه، کفش طبی به گروه دیگر کفی ساده (heel cup      ) و به گروه دیگر کفی تخصصی (UCBL       ) تجویز شد و این افراد به مدت 3 سال تحت نظر متخصص قرار گرفتند. نتیجه بسیار جالب بود، هر 3 گروه شبیه هم بودند!! بنابراین محققان نتیجه گرفتند که استفاده از کفش یا کفی نقشی در درمان کف پای صاف انعطاف پذیر ندارد.

بهترین درمانی که می‌توان برای صافی کف پای انعطاف پذیر بدون درد پیشنهاد کرد عبارت است از توجیه والدین؛ همانطور که ذکر شد در برخی از موارد کف پای صاف، به تدریج قوس طبیعی خود را پیدا می‌کند و در سایر موارد نیز (یعنی اگر قوس پدیدار نشود و کف پا صاف باقی بماند) عمدتا مشکل خاصی برای بچه ایجاد نمی‌کند.

گاهی کوتاهی تاندون آشیل نیز وجود دارد که باید کشش عضله مربوطه را به والدین آموزش داد.

گفتیم که در اکثر موارد، پاهای صاف انعطاف پذیر بدون درد هستند؛ ولی در برخی موارد، فرد دچار درد پا، زانو یا کمر می‌شود؛ در این موارد، پس از بررسی‌های لازم می‌توان استفاده از کفش یا کفی طبی را توصیه کرد.

و بالاخره اینکه جراحی هم در موارد ذیر قابل توصیه است:

1- درد پا که با تجویز کفش یا کفی بهبود نیابد.

2- زخم شدن سطح داخلی پا (سر استخوان تالوس)

 

چند سوال از دكتر شهرام صادقي، متخصص طب فيزيكي

سلامت شماره ۳۲۶

    1- چه جنس كفشي بخريم؟

بهترین جنس براي کفش، چرم است چون کفش‌هایی با جنس‌چرم، انعطاف‌پذیر و قابل شستشو هستند و معمولا افراد در آنها احساس راحتی می‌کنند. در كفش‌هاي چرمي، پا كمتر عرق مي‌كند و از نظر تبادل حرارتي مي‌توان گفت كفش چرمي بهتر از ساير جنس‌هاست. کفش‌هایی با جنس پلاستیکی یا حتی پارچه‌ای، اگر از مارک‌های معروف هم باشند، مناسب نيستند. چون هم تمیزکردنشان سخت است و هم پا در آنها احساس راحتی نمی‌کند. کفش چرمی باید به قدری انعطاف‌پذیر باشد که شکل پا را به خود بگیرد. کفشی که شکل را به خود نگیرد، اصلا مناسب و قابل توصیه نیست. بهتر است خانم‌ها و آقایان به جای هزینه‌کردن برای خرید کفش‌های مارک‌دار گران‌قیمت، یک کفش چرمی سبک و راحت و مناسب انتخاب کنند و خیلی در قید و بند مارک و ظاهر کفش نباشند.

2- کفش پاشنه‌دار بهتر است یا بدون پاشنه؟

در مورد اينكه كفش در حد 2 سانتي‌متر پاشنه داشته باشد يا خير، هنوز نتايج تحقيقات قطعي نيست. بهتر است كفش 2-1 سانتي‌متر پاشته داشته باشد ولي اين باز هم به خود فرد بستگي دارد البته زيان‌هاي پوشيدن كفش‌هاي زنانه با پاشنه‌هاي بلند به اثبات رسيده است. پوشيدن اين نوع كفش‌ها باعث پادرد مي‌شود و احتمال پيچ‌خوردگي را بالا مي‌برد. احتمال بدشكل شدن پا هم وجود دارد. يكي از علل انحراف شست پا، بيرون‌زدگي استخوان كنار پا، سوار شدن انگشتان روي هم و... مي‌تواند پوشيدن كفش نامناسب و پاشنه‌دار باشد. البته ژنتيك و ارث هم در اين ميان دخيل است ولي به هر حال كفش هم نقش بسزايي در بروز آنها دارد.

پوشيدن كفش‌هاي پاشنه‌دار باعث ناپايدار شدن راه‌رفتن مي‌شود و احتمال زمين‌خوردن را بالا مي‌برد. طول گام‌ها را كاهش مي‌دهد و توانايي دويدن را از فرد مي‌گيرد. مهم‌تر آنكه پوشيدن كفش‌هاي پاشنه‌دار احتمال بروز آرتروز در مفصل زانو را بيشتر مي‌كند.

3- کفش ساق‌دار بخريم یا بدون ساق؟

برخی افراد بر این باورند که پوشیدن کفش‌های ساق‌دار به‌خصوص برای بچه‌ها، بهتر است و چنین کفش‌هایی باعث جلوگیری از پیچ‌خوردن مچ پای آنها می‌شود. مساله پیچ‌خوردن یا نخوردن پا در اثر پوشیدن کفش ساق‌دار یا ساده، یک ادعای جنجالی است که در نگاه اول خیلی هم منطقی به نظر می‌رسد اما حقیقت چیز دیگری است. وقتی بچه کفش ساق‌دار نپوشد، خودش سعی می‌کند بیشتر تعادلش را حفظ کند و به این ترتیب، عضلاتش قوی‌تر می‌شود و امکان بر هم خوردن تعادل او هنگام راه‌رفتن و پیچ‌خوردن پایش هم کمتر می‌شود. اگر همیشه کفش ساق‌دار پای بچه باشد، تعادل موقع راه‌رفتن را یاد نمی‌گیرد. شاید بتوان گفت همانطور که بچه تا زمین نخورد، راه‌رفتن یاد نمی‌گیرد، تا کفش ساده هم نپوشد، برقرارکردن تعادل هنگام راه‌رفتن را نخواهد آموخت! از طرف دیگر، وقتی پای بچه پیچ می‌خورد که یک نیروی اضافه به آن وارد شود و نتواند تعادلش را حفظ کند. حالا اگر کفش ساق‌دار برای فرزندمان تهيه كنيم، این نیروی اضافی به زانوی او وارد می‌شود و ممکن است در درازمدت مشکلات بسیار بزرگ‌تری برای زانوهاي او پیش بیايد. اگر کفش ساده پای بچه باشد، شاید بتواند به هر ترتیب تعادلش را حفظ کند و آسیبی به مچ یا زانویش هم نرسد.

    4- آیا پوشیدن صندل توصیه می‌شود؟

تاکنون تحقیق یا پژوهش علمی و خاصی درباره ضررداشتن پوشیدن کفش‌های صندل و باز صورت نگرفته است و به‌نظر نمی‌رسد که پوشیدن چنین کفش‌هایی ضرر داشته باشد، اما توجه به 2 نکته مهم است؛ اول اینکه گاهي کفش صندل بدون جوراب باعث ایجاد خراشیدگی پا در اثر برخورد با زمین و سنگریزه‌ها مي‌شود و دوم اینکه امکان لیزخوردن پا در صورت پوشيدن صندل با جوراب، بیشتر از وقتی است که کفش‌های پوشیده را با جوراب به پا ‌کنيد. بهترين نوع كفش باز يا تابستاني انواعي هستند كه 4 بند دارند.

    5- آيا كفش جا باز مي‌كند؟

حتما برایتان پیش آمده که هنگام خريد کفش، به فروشنده بگویید کفش برایتان کمی تنگ است و فروشنده ادعا ‌کند این کفش بعد از مدتی جا باز مي‌كند. فراموش نكنيد توجيهي برای باز شدن کفش وجود ندارد و کفش باید از همان روز اول در پای شما راحت باشد.

چون بعد از مدتي پا و كفش شما به تعادل مي‌رسند، پا هم مي‌تواند تغيير شكل دهد و فرم كفش را به خود بگيرد. كفش مناسب كفشي است كه دقيقا اندازه پا باشد و بعد از مدتي تغيير نكند.

    6- به پا داشتن طولاني‌مدت كفش چه عوارضي دارد؟

تحقیقات نشان داده‌اند که هرچه بچه‌ها بیشتر پابرهنه بمانند، زودتر راه می‌افتند! حتی خیلی از متخصصان می‌گویند بچه‌هایی هم كه راه می‌روند، باید فقط بیرون از منزل و آن هم برای محافظت از پایشان کفش بپوشند. شاید برایتان جالب باشد بدانید پژوهشگران به تازگي قبیله‌ای را در هند مورد بررسی قرار داده‌اند که در آن افراد تا سن 17 یا حتی 20 سالگی هم کفش نمی‌پوشند و كه ثابت شده است مشکلات مربوط به پا مانند صافی کف پا یا انحراف انگشت شست پا در آنها بسیار کمتر از آمریکایی یا اروپایی‌هاست که از سنین خیلی كم کفش به پا مي‌كنند. بنا بر نتايج  اين تحقیق، متخصصان اعلام کردند به خودي خود، خیلی خوب و بدون دردسر رشد می‌کند و مشکلی برایش پیش نمی‌آید، بیشتر مشکلات مربوط به پا در کودکان به دليل نوع کفش آنهاست.

اگر كفش استاندارد باشد و درست انتخاب شود، آسيبي به پا نمي‌رساند. تنها ضرري كه به پا داشتن طولاني‌مدت كفش مي‌تواند داشته باشد، بروز عفونت‌هاي قارچي است زيرا وقتي پا در يك محيط بسته و مرطوب مي‌ماند احتمال بروز عفونت‌هاي پوستي به ويژه بين انگشتان زياد مي‌شود.